Eens per jaar valt er een PDF in je inbox. Of een envelop op de deurmat. Het UPO — Uniform Pensioenoverzicht. Een paar pagina's met bedragen die er overtuigend uitzien, maar die bij nader inzien meer vragen oproepen dan beantwoorden.
Het bedrag dat opvalt is meestal het ouderdomspensioen: € 22.000 per jaar, of welk bedrag op jouw UPO staat. Vermenigvuldig dat met de jaren die je hoopt te leven na pensionering en het lijkt aardig.
Het probleem: dat bedrag is bruto, en jouw rekening krijgt netto.
Wat er tussen staat.
Tussen het UPO en de eerste storting zitten drie lagen die niemand actief uitlegt.
Eerst, de AOW komt erbij. Dat is geen aftrekpost maar een verhoging: rond de €17.750 per jaar als alleenstaande, €12.100 per persoon als samenwonende. Een UPO van €20.000 ouderdomspensioen wordt voor een alleenstaande dus een bruto totaal van €37.750.
Daarna, inkomstenbelasting. Na de AOW-leeftijd betaal je geen AOW-premie meer, dus de eerste schijf is significant lager: 19,07% in 2026 tot €76.000, daarboven 49,50%. Heffingskortingen brengen die belasting nog wat omlaag.
Tenslotte, de ZVW-premie. Vaak vergeten in pensioen-discussies: 5,32% over je belastbaar inkomen, ingehouden voordat je iets ziet.
Een rekensom.
Stel dat je UPO €20.000 ouderdomspensioen toont, je bent 67 en alleenstaand. Bruto totaal: €37.750.
Belasting eerste schijf: 19,07% over €37.750 = €7.199. Minus heffingskortingen (algemeen €1.580, ouderenkorting €2.010, alleenstaande-ouderenkorting €540) = effectief €3.069 belasting.
ZVW-premie: 5,32% × €37.750 = €2.008.
Netto per jaar: €37.750 − €3.069 − €2.008 = €32.673. Per maand: €2.723.
Vergeleken met je huidige inkomen, als dat €60.000 bruto was: huidig netto rond €3.140 per maand. Pensioen wordt €2.723. Gat: ruim €400 per maand. Niet dramatisch, wel merkbaar — en bovendien zit je vanaf dan in een onveranderlijke ritme, terwijl de prijzen blijven stijgen.
Waarom het UPO dit niet zegt.
Twee redenen.
Eén. Een pensioenfonds kent jouw fiscale situatie niet. Het weet niet of je samenwoont, of je een lijfrente hebt lopen, of je in de tweede schijf valt. Bruto is daarom de enige eerlijke taal om in te communiceren. Net zoals de notaris €350 noemt voor een akte zonder te weten welke belastingsituatie jij hebt.
Twee. Het pensioenfonds wil ook geen verwachtingen wekken die het niet kan waarmaken. Het UPO zegt zwart op wit: bedragen zijn een verwachting, geen toezegging. Dat is geen voorbehoud uit voorzichtigheid — het is een juridisch waarschuwing dat de uitkering kan stijgen of dalen door indexatie, rendement, of stelselwijzigingen.
De les.
Het UPO is een belofte, geen toezegging. Voor wie het netto bedrag wil weten, is rekenen nodig. Geen ingewikkelde berekening, wel een die je zelf moet doen of laten doen — niemand stuurt je de uitkomst spontaan toe.
Voor wie wil weten wat het in zijn eigen situatie wordt: hieronder staat de tool. Tot op de paar honderd euro per jaar — tot op de cent kan niet, want pensioen kent te veel aannames daarvoor.
Reken jouw pensioen door op de rekentool. Eerlijk, gratis, met de cijfers van 2026.